Browse By

Elektriksiz Kalanlar

Dün Türkiye, tarihinin en büyük elektrik kesintilerinden birini yaşadı. Ülke genelinde saat 10:36’da başlayan elektrik kesintisi yaklaşık 2 saat sonra İstanbul’un %15’ine daha sonra 7 saatlik süreç içerisinde kademeli olarak tüm şehirlere verilmeye başlandı.  Türkiye’nin son 15 yılda benzerini yaşamadığı olayla ilgili dış basından değişik haberler paylaşıldı.

Independent ve CNN, Türk yetkililerin siber saldırı üzerinde kuşkulandıklarını belirtirken, Guardian ve Reuters hayatın aksamalarına vurgu yaptı.[1] [2] [3] [4] Ülkemiz için maddi kaybın ciddi boyutlarda olduğu, zor bir günü geride bıraktık. Çeşitli senaryolar üretilse de, nedeni kesin olarak anlaşılmış değil. Siber saldırı olasılığı göz ardı edilmemesi gereken bir konu, ancak aşırı yükleme yapılan santrallerden kaynaklı olarak güç sisteminin kendini kapatmış olması yüksek ihtimal. Peki, bu tip kesintiler sadece bizim ülkemizde mi yaşandı? Yoksa daha önce yaşanmış örnekler var mı? Bu yazıda daha önce dünyada ses getiren büyük elektrik kesintilerini inceleyeceğiz.

Yakın tarihin en etkili elektrik kesintilerinin başında 2009 yılının Kasım ayında yaşanan Brezilya ve Paraguay’ı etkileyen Itaipu barajı kazası geliyor. Brezilya enerjisinin %20’sini karşılayan ve dünyanın en büyük 2. Barajı olan Itaipu’nun iletim hatlarının arızalanması 60 milyon insanı etkileyen bir kesinti başlattı. Yaklaşık 4 buçuk saatin sonunda arızanın giderilmesiyle ülkeye kademeli olarak elektrik verildi.[5]

Ülke genelinde olmasa da İspanya’nın en önemli iki şehrinden biri olan Barselona’da 2007 Temmuz ayında trafodan kaynaklı büyük bir elektrik kesilmesi yaşandı. Neredeyse bütün şehri etkileyen kesintinin tamamen çözülmesi yaklaşık 78 saati buldu.[6]

Dünya tarihinin en büyük elektrik kesintilerinden biri 4 Kasım 2006’da Avrupa’yı etkisi altına aldı. Ems Nehri’ni kullanan gemilerin güvenliği için düzenli olarak kapatılan yüksek voltaj iletim hatlarının, elektrik ağına aşırı yüklenmesinden kaynaklandığı söylenen kesinti,  Almanya’nın çoğu bölgesini, başkent Paris dahil olmak üzere Fransa’yı, Italya’nın kuzey batısını, İspanya’nın Katalonya ve Endülüs bölgelerini ve Belçika’nın önemli kentlerini etkiledi. Yaklaşık 2 saat süren kesintiler, Avrupa’da son 30 yılın en büyük elektrik kesintisi olarak kayıtlara geçti.[7]

frontpageÜlkemizde yaşanan elektrik kesintisine en çok benzeyen kesinti tarihler 14 Ağustos 2003’ü gösterdiğinde Amerika’da yaşandı. Birleşik devletler 1977 yılından sonra tarihinin en karanlık günlerinden birini yaşadı. Ohio bölgesinde elektrik şebekelerini birbirine bağlayan nakil hatlarına, uzayan ağaç dallarının kaçak yaptırmasıyla çöken elektrik dağıtım sistemi Kanada, Kuzey Amerika ve NY eyaletinde yaşayan toplam 50 milyon kişiyi etkiledi.  Elektrikli tren ve metro hatlarının tamamı aksadı, çoğu insan asansörlerde mahsur kaldı. Milyonlarca kişinin evine yürüyerek dönmesi ciddi güvenlik açıklarına sebebiyet verdi. [8]

Ülkemizde yaşanan kesintinin nedenleri araştırılırken, sosyal bir deneyi geride bırakmış olduk. Uzun süren elektriksizlik, ona ne kadar bağımlı olduğumuzu bir kez daha gözler önüne serdi. Dün çok dillendirilmemiş olsa da yenilenebilir enerji kaynaklarıyla bireysel elektrik üretiminin, olası büyük kesintilerde ne kadar önemli bir rol oynayabileceğini kestirmek yaşanılan kaostan sonra hiç zor değil. Başka bir yazıda detaylarıyla inceleyeceğim bu konuya, önümüzdeki yıllarda ülke çapında kayıtsız kalınmayacağını umut ediyorum.

 

Bkz.

[1]http://www.reuters.com/article/2015/03/31/us-turkey-power-idUSKBN0MR0S420150331

[2]http://www.theguardian.com/world/2015/mar/31/turkey-power-outage-shuts-down-transportation-provinces

[3] http://edition.cnn.com/2015/03/31/middleeast/turkey-power-outage/

[4]  http://www.independent.co.uk/news/world/nationwide-blackout-throws-turkey-into-chaos-10145504.html

[5]http://www.huffingtonpost.com/2009/11/10/brazil-blackout-largest-c_n_353217.html

[6] http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/23/AR2007072300480_pf.html

[7] http://www.independent.co.uk/news/world/europe/europe-suffers-worst-blackout-for-three-decades-423144.html

[8] http://www.nydailynews.com/news/national/northeast-blackout-2003-ten-year-anniversary-article-1.1426561

 

 

 

 

3 thoughts on “Elektriksiz Kalanlar”

  1. Samanpan says:

    Şarzlar bitti mi hayatla bağımız kesilir, hasılı çok korktuk 🙂

  2. Aydıns says:

    Super bir yazı..eline saglık

  3. Mustafa says:

    Turkiye’nin elektrik kesintisi sonucu yasamis oldugu kaos, analitik ve cok guzel bir sekilde aciklanmis. Tebrik ederiz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *