Etiket arşivi: temiz enerji

Su altındaki enerji – Gelgit Gücü (Tidal Power)

Büyük su kütlerlerinde bulunan enerji gerçekten muazzam. Su kütlelerinden elektrik üretimi denilince ilk olarak akla Türkiye’nin yenilenebilir enerji lokomatifi olup, bunun yanında Dünya’da hatrı sayılır bir kurulu guce erişmiş olan hidroelektrik santralleri geliyor. Suyun potansiyeli sadece hidro elektrik santralleriyle sınırlı degil tabii ki, gectiğimiz yıl yazdığım bir yazıda, okyanuslarda bulunan gizli enerjiden bahsetmistim. Tahmin edilebileceği gibi bu yazımda büyük su kütlelerinde gizlenen başka bir potansiyelden bahsedeceğim. Denizlerin, okyanusların dibinde büyük bir potansiyel barındıran su altı akıntılarından elde edilen güç literatüre gelgit gücü (tidal power) olarak geçmiştir.

Gelgit gücünden birkaç farklı şekilde enerji elde edilmektedir, geçtigimiz yillara kadar en popüler uygulama, gelgit döngüsündeki ‘gel’ hadisesinden hareketlenen su kütlesini bir rezervuarda biriktirip, ‘git’ aralığındaki ihtiyaç halinde basit hidroelektrik mekanizmasıyla elektrik üretimiydi. Ancak, benim geleceğini en parlak gördüğüm yöntem rüzgar enerjisiyle benzer üretim yöntemini taşıyan üç kanatlı türbinle enerji üretimidir. Gelgit enerjisinden elde edilen güç calışma prensibi olarak rüzgar enerjisinden elde edilen güce çok benzerdir, üç kanatli türbinler hava akıntısıyla (rüzgar) çarpışmak yerine bu sefer su akıntılarıyla çarpışmaktadır.

Gerekli görselleri, videolari incelemek isteyen ‘tidal power’ olarak arattığı taktirde bu teknolojinin inceliklerini ve mühendisliğini anlayacağı güzel kaynaklara erişecektir. Benim bu yazımdaki amacım bu işin teknolojisinden daha çok pratikte uygulanırlığını aktarmak. Anlamlandıramadığım bir sebeple, Dalga enerjisi (Wave Power) uzun yıllardır üzerinde araştırmalar yapılan, milyonlarca dolar harcanan bir teknoloji, açık söylemek gerekirse benim çok umut bagladigim bir teknoloji degil. Bunca yıldır üzerinde yapılan arastırmalara rağmen pratikte gelinen noktalara bakarsak, dalga enerjisinin test aşamaları dışında ticari yatırımlarda pay alamadığını gorüyoruz. Bunun nedeni, sektördeki en bilindik yöntem olan süspansiyon sistemini kullanan Palamis gibi güç çeviricilerinde teorideki güç potansiyelinin pratikte çıkan enerjiye yansımamasıdır. Yani 250kW’lık bir dalga konvertörünün rated power’a ulaşması test merkezleri dışında çok gözlenmemiştir.

Gelgit enerjisi icin durum daha iç açıcıdır, yukarıda bahsettigim gibi gelgit sistemi kendisini çoktan kanıtlamış olan rüzgar enerjisi sistemiyle çok benzer bir teoride calıştığı için, çıkan sonuçların ticari yatırımlara dönüşmesi çok zaman almadı. Bunun yanında gelgit enerjisi Ay’ın konumuna bağlı olduğu icin rüzgar ve güneşten daha fazla tahmin edilebilir bir enerji tipi, bu durum yatırımları daha güvenli kiliyor ve tabii ki gelecekte, yatırımcılar icin daha guvenli bir liman olarak ön plana çıkabilir. Birleşik Krallık’daki gelgit enerji potansiyeli, ülke ihtiyacinin yüzde 20’si olarak öngorülüyor.

Atlantis Resources benim bildiğim en büyük gelgit enerjisi gelistiricisidir. İskoçya’da bulunan ve şebekeye bağlı ilk ticari multi-türbin gelgit santrali olma özelliğini taşıyan MayGen Gelgit Santrali’ni Atlantis Resources geliştirmistir. Beş fazdan oluşacak proje tamamlandığında toplam 398MW’lık bir kurulu güce erişecektir. Projenin ilk fazı (1A), 2016 yilinda tamamlandı ve herbiri 1.5MW’dan olusan 4 adet gelgit türbini sebekeye bağlandı. Faz 1B ve Faz 1C’de aynı turbinler fakat geliştirilmiş temeller üzerine oturtulacak, Faz 2 ve Faz 3 daha büyük türbinleri kullanmak üzere planlanıyor, tabi burda ilk amaç güvenli enerjiyi daha ucuza mal etmek.

Dünya genelinde 120GW’a yakın gelgit enerjisi potansiyeli olduğu öngörülüyor. Atlantis’in projeleri MayGen ile sınırlı değil elbette. Anlantis’in MayGen haricindeki planladığı projeler asağıdaki gibidir:

  • Ness of Duncansby; MayGen’in komşusu olacak 100MW’lık proje 2021/22 yıllarında hayata geçirilecek;
  • Portland Bill; Birleşik Krallık’ta planlanan 30MW’lık bir diğer gelgit projesi;
  • Brough Ness; Birleşik Krallık Orkney Adası’nın açıklarına planlanan 100MW’lık proje;
  • Sound of Islay; İskoçya’nın Islay ve Jura adaları arasına planlanan projenin kapasitesi tam olarak belirlenmemiş olsa da gerekli izinlerin tamamı alınmış durumda;
  • The Mull of Galloway; Birleşik Krallık’da bulunan bir başka saha. 2005 yilinda yapilan araştırmada en yüksek potansiyele sahip 10 gelgit sahasından biri olarak not edilmiş olmasına rağmen, gerekli izinler halen alınmadı;
  • Strangford Narrows; Kuzey İrlanda açıklarındaki saha 2009 yılında test sahası olarak kullanıldı. Şebekeye bağlanan ilk tidal türbini bu sahada bulunmaktadır. Ticari santral olarak geliştirilmesi için Atlantic Resources çevre çalışmalarını ilgili makamlara gönderdi.
  • Strangford Lough; Strangford Narrows sahasına komşu bir diğer gelgit sahasıdır. Proje henüz gelistirme aşamasında;
  • Nova Scotia; Kanada’da bulunan saha 2011 yılında test sahası olarak kullanılı Güçlü bir potansiyele sahip olan saha icin çalışmalar sürüyor;
  • Mundra; Hindistan’da bulunan 250MW’lık gelgit santralinin geliştirilmesinde Gujarat Power Corporation Limited (GPCL) ve Atlantis Resources beraber çalışmakta;
  • Indonesian Archipelago; Endonezya’da bulunan 150MW’lık sahanın geliştirilmesinde SBS ve Atlantic Resources beraber çalışmakta.

Azımsanmayacak kadar çok proje üzerinde çalışıyor Atlantis Resources ve tabii ki Atlantis Resources gibi gelgit enerjisi uzerinde çalısan bir çok farkli şirket mevcut. Hidroelektrik santrallerinin Avrupa’daki en büyük gelistiricilerinden biri olan ülkemiz gelgit enerjisine ilgi duyar mi, hali hazirda duyuyor mu ya da ülkemizde kaynak var mı gibi sorular arastırmaya değer sorulardır, zira ortada temiz, güvenilir ve sürdürülebilir bir enerji türü var. Bir ‘babayigit’, yenilenebilir enerji icin de cikar mı dersiniz?

Daha fazla bilgi için: www.atlantisresourcesltd.com